İSG-KATİP Sözleşme Onayı Neden Önemlidir?

İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin mevzuata uygun şekilde yürütülmesi, yalnızca bir Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB) ile hizmet sözleşmesi imzalanmasından ibaret değildir.

İşyerinde görev yapacak iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve gerekli hâllerde diğer sağlık personelinin resmî görevlendirme işlemlerinin de tamamlanması gerekir.

Türkiye'de bu işlemler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının İSG-KATİP sistemi üzerinden yürütülmektedir.

Ancak uygulamada bazı işverenler, OSGB ile ticari sözleşme imzaladıktan sonra bütün yasal yükümlülüklerini yerine getirdiklerini düşünmektedir.

Oysa ticari hizmet sözleşmesi ile İSG-KATİP üzerinden gerçekleştirilen resmî görevlendirme işlemleri birbirinden farklıdır.

Bu nedenle işverenlerin, hizmet aldıkları kuruluşla imzaladıkları sözleşmenin yanı sıra İSG-KATİP üzerinden oluşturulan profesyonel görevlendirmelerini de kontrol etmeleri gerekir.

Bu yazımızda İSG-KATİP sözleşme onayının neden önemli olduğunu, işverenlerin hangi hususlara dikkat etmesi gerektiğini ve eksik görevlendirmelerin oluşturabileceği sorunları ayrıntılı olarak ele alıyoruz.

İSG-KATİP Sözleşmesi Nedir?

İSG-KATİP, İş Sağlığı ve Güvenliği Kayıt, Takip ve İzleme Programıdır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından kullanılan bu sistem, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerine ilişkin görevlendirme ve kayıt işlemlerinin elektronik ortamda yürütülmesini sağlar.

İşyerlerinde görev yapacak iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personelinin ilgili mevzuat kapsamında görevlendirilmesi bu sistem üzerinden gerçekleştirilmektedir.

İSG-KATİP sözleşmeleri, profesyonellerin hangi işyerinde ve hangi görevlendirme kapsamında hizmet vereceğinin resmî olarak kayıt altına alınması açısından önem taşır.

İSG-KATİP üzerinden hangi işlemler gerçekleştirilir?

Sistem üzerinden ilgili yetkilere bağlı olarak;

• İş güvenliği uzmanı görevlendirmeleri,
• İşyeri hekimi görevlendirmeleri,
• Diğer sağlık personeli görevlendirmeleri,
• OSGB hizmet sözleşmelerine ilişkin işlemler,
• Görevlendirme onayları,
• Sözleşme süreçlerinin takibi,
• Görevlendirmelerin sona erdirilmesine ilişkin işlemler

yürütülebilir.

Bu işlemler, işyerinde sunulan iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin resmî kayıtlarla ilişkilendirilmesini sağlar.

Ticari OSGB Sözleşmesi ile İSG-KATİP Sözleşmesi Arasındaki Fark Nedir?

İşverenlerin en sık karıştırdığı konulardan biri, ticari hizmet sözleşmesi ile resmî profesyonel görevlendirmesinin aynı işlem olarak değerlendirilmesidir.

Oysa bu iki süreç farklı amaçlara hizmet eder.

Ticari OSGB hizmet sözleşmesi

İşveren ile OSGB arasında imzalanan ticari sözleşme, tarafların hizmet ilişkisini düzenler.

Bu sözleşmede genellikle;

• Sunulacak hizmetlerin kapsamı,
• Hizmetin başlangıç tarihi,
• Hizmet bedeli,
• Ödeme koşulları,
• Tarafların ticari yükümlülükleri,
• Sözleşmenin süresi,
• Hizmetin sona erdirilmesine ilişkin hükümler

yer alır.

Ticari sözleşme, işveren ile hizmet sağlayıcısı arasındaki hukuki ve ticari ilişkiyi düzenlemektedir.

İSG-KATİP görevlendirmesi

İSG-KATİP üzerinden gerçekleştirilen görevlendirme ise ilgili İSG profesyonelinin belirli bir işyerinde mevzuat kapsamında görev yapmasına ilişkin resmî süreçtir.

Bu süreçte;

• İlgili işyeri,
• SGK sicil numarası,
• Görevlendirilen profesyonel,
• Profesyonelin görev türü,
• Görevlendirme süresi,
• Sözleşme ve onay durumu

gibi bilgiler önem taşımaktadır.

Temel farklar

İSG-KATİP Sözleşme Onayı Neden Gereklidir?

İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesinde profesyonellerin hangi işyerinde görev yapacağının açık ve kayıtlı olması gerekir.

İSG-KATİP sözleşme ve onay süreçleri, bu görevlendirmelerin resmî sistem üzerinden takip edilmesini sağlar.

Resmî görevlendirmenin tamamlanması

İş güvenliği uzmanı veya işyeri hekiminin işyerinde görev yapabilmesi için ilgili mevzuatta öngörülen görevlendirme işlemlerinin tamamlanması gerekir.

İşyerinin doğru belirlenmesi

Görevlendirmenin hangi SGK siciline ait olduğunun belirlenmesi, özellikle birden fazla şubesi bulunan işletmeler açısından önemlidir.

Profesyonelin görev bilgilerinin doğrulanması

Sözleşme sürecinde ilgili profesyonelin kimliği, görev türü ve görevlendirme bilgileri kontrol edilebilir.

Hizmet sürelerinin değerlendirilmesi

İşyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak belirlenen profesyonel çalışma sürelerinin mevzuata uygun olması gerekir.

Denetimlerde kayıtların kontrol edilebilmesi

İş müfettişleri tarafından gerçekleştirilen denetimlerde işyerinin profesyonel görevlendirmelerine ilişkin resmî kayıtlar incelenebilir.

Ancak sistemde sözleşme bulunması, hizmetlerin fiilen ve eksiksiz yürütüldüğünü tek başına kanıtlamaz.

İSG-KATİP Sözleşme Onayından Kim Sorumludur?

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4. maddesine göre çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olan taraf işverendir.

Aynı Kanun'un 6. maddesinde, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin yükümlülükler düzenlenmiştir.

İşveren, ilgili mevzuat kapsamında gerekli İSG profesyonellerinin görevlendirilmesini sağlamalıdır.

Bu nedenle işverenin, resmî görevlendirme işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığını takip etmesi önemlidir.

OSGB'nin sorumluluğu nedir?

OSGB, üstlendiği hizmetler kapsamında ilgili profesyonel görevlendirmelerinin mevzuata uygun şekilde yürütülmesine ilişkin kendi yükümlülüklerini yerine getirmelidir.

Ancak OSGB'nin sorumluluklarının bulunması, işverenin kanundan kaynaklanan yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.

İşverenin sorumluluğu nedir?

İşveren;

• Gerekli profesyonellerin görevlendirilmesini sağlamalı,
• Sözleşme süreçlerini takip etmeli,
• İşyerine ait bilgilerin doğruluğunu kontrol etmeli,
• Onay bekleyen işlemleri zamanında değerlendirmeli,
• Profesyonellerin çalışmalarını yürütebilmeleri için gerekli koşulları sağlamalıdır.

6331 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca işyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

İSG-KATİP Sözleşme Onayında Nelere Dikkat Edilmelidir?

Sözleşme onay işlemleri gerçekleştirilmeden önce bazı temel bilgilerin kontrol edilmesi gerekir.

5.1. SGK sicil numarası

Sözleşmenin doğru SGK işyeri sicil numarasına ait olması gerekir.

Bir işletmenin farklı şehirlerde veya aynı şehir içerisinde birden fazla SGK sicili bulunabilir.

Örneğin bir şirketin Aydın'da merkez ofisi, Muğla'da üretim tesisi ve Antalya'da şubesi olabilir.

Bu işyerlerinin ayrı SGK sicillerine sahip olması hâlinde görevlendirmeler ilgili siciller üzerinden değerlendirilmelidir.

5.2. İşyerinin tehlike sınıfı

İşyerinin az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli sınıfta bulunması, görevlendirme koşulları ve profesyonel çalışma süreleri açısından önem taşır.

Tehlike sınıfı, işyerinin ilgili faaliyet ve kayıt bilgileri esas alınarak belirlenir.

5.3. Çalışan sayısı

İşyerindeki çalışan sayısı, profesyonellerin asgari görevlendirme sürelerinin hesaplanmasında dikkate alınır.

Çalışan sayısının değişmesi hâlinde hizmet sürelerinin yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.

5.4. Profesyonelin kimliği ve görevi

Sözleşmede yer alan iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi veya diğer sağlık personelinin bilgilerinin doğru olması gerekir.

5.5. Mesleki yetkinlik

Görevlendirilen profesyonelin ilgili görev için mevzuatta öngörülen belge ve yetki koşullarını taşıması gerekir.

5.6. Sözleşme durumu

Sözleşmenin oluşturulmuş olması ile onay sürecinin tamamlanmış olması birbirinden farklıdır.

İşveren, sistemde görüntülenen güncel sözleşme durumunu kontrol etmelidir.

İSG-KATİP Sözleşmesi Onaylanmazsa Ne Olur?

İSG-KATİP üzerinden gerekli resmî onayların tamamlanmaması, profesyonel görevlendirme sürecinin sonuçlandırılamamasına neden olabilir.

Bu durum işyerinde sunulması gereken iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin mevzuata uygun şekilde başlatılması açısından sorun oluşturabilir.

İlgili görevlendirme yönetmeliklerinde, sözleşmelerin sistem üzerinden onaylanmasına ilişkin hükümler bulunmaktadır.

Görevlendirmenin resmî olarak tamamlanamaması

Gerekli onaylar tamamlanmadığında ilgili profesyonelin resmî görevlendirme durumu eksik kalabilir.

Hizmetlerin yürütülmesinde sorun yaşanması

Resmî görevlendirme işlemleri tamamlanmadan profesyonelin kanun kapsamındaki görevlerine başlatılması, ilgili mevzuat hükümleri açısından sorun oluşturabilir.

Denetimlerde eksiklik tespit edilmesi

İşyerinde gerekli profesyonel görevlendirmelerinin bulunmaması veya tamamlanmaması, denetimlerde değerlendirmeye alınabilir.

İdari yaptırım riski

6331 sayılı Kanun kapsamında gerekli görevlendirmelerin yapılmaması, ilgili şartların oluşması hâlinde idari para cezasına konu olabilir.

Ancak her sözleşme onay eksikliğinin otomatik olarak aynı idari yaptırımı doğurduğu söylenemez.

Somut olayın özellikleri, ihlalin niteliği ve yürürlükteki mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.

İSG-KATİP Onayı Geriye Dönük Yapılabilir mi?

İşverenlerin merak ettiği konulardan biri, zamanında onaylanmamış sözleşmelerin sonradan onaylanıp onaylanamayacağıdır.

İSG-KATİP işlemlerinde sözleşmenin mevcut durumu, sistemin izin verdiği işlemler ve yürürlükteki mevzuat belirleyicidir.

Bu nedenle her sözleşmenin geçmiş tarihli olarak onaylanabileceği varsayılmamalıdır.

Sonradan yapılan onay geçmişteki eksikliği ortadan kaldırır mı?

Bir görevlendirmenin sonradan tamamlanması, geçmiş dönemdeki yükümlülüklerin yerine getirilmiş olduğu anlamına otomatik olarak gelmez.

Özellikle hizmetin verilmediği veya resmî görevlendirmenin bulunmadığı dönemler bakımından ayrıca değerlendirme yapılması gerekebilir.

İşveren ne yapmalıdır?

Eksik sözleşme tespit edildiğinde;

1. Sözleşmenin sistemdeki güncel durumu kontrol edilmelidir.
2. Hizmet alınan OSGB ile iletişime geçilmelidir.
3. Eksikliğin hangi dönemleri kapsadığı belirlenmelidir.
4. Mevzuata uygun düzeltme işlemleri değerlendirilmelidir.
5. Gelecekte benzer eksikliklerin yaşanmaması için düzenli kontrol sistemi oluşturulmalıdır.

Birden Fazla SGK Sicili Bulunan İşletmelerde Sözleşme Onayı

Birden fazla işyeri bulunan işletmelerde sözleşme takibi daha fazla dikkat gerektirir.

Örneğin bir işletmenin;

• Merkez ofisi,
• Üretim tesisi,
• Deposu,
• Satış mağazası,
• Farklı şehirlerdeki şubeleri

bulunabilir.

Bu işyerlerinin ayrı SGK sicillerine sahip olması hâlinde her bir işyerinin profesyonel görevlendirme yükümlülükleri kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Tek sözleşme bütün şubeleri kapsar mı?

Bir işyerine ait profesyonel görevlendirmesi, diğer bütün SGK sicilleri için otomatik olarak geçerli kabul edilmemelidir.

Her işyerinin görevlendirme kayıtları ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Aynı uzman birden fazla işyerinde görevlendirilebilir mi?

İlgili profesyonelin mevzuatta öngörülen yetki, çalışma süresi ve görevlendirme koşullarını karşılaması hâlinde birden fazla işyerinde görev yapması mümkün olabilir.

Ancak her görevlendirme bakımından ilgili kayıt ve sözleşme işlemlerinin uygun şekilde yürütülmesi gerekir.

İş Güvenliği Uzmanı Değiştiğinde Ne Yapılmalıdır?

İşyerinde görev yapan iş güvenliği uzmanının değişmesi hâlinde mevcut görevlendirme kayıtlarının kontrol edilmesi gerekir.

Yeni görevlendirilecek uzman için ilgili mevzuat kapsamında gerekli sözleşme işlemleri gerçekleştirilmelidir.

Uzman değişikliğinde kontrol edilmesi gerekenler

• Önceki uzmanın sözleşme durumu,
• Yeni uzmanın belge ve yetki koşulları,
• İşyerinin tehlike sınıfı,
• Çalışan sayısı,
• Yeni görevlendirme süresi,
• İSG-KATİP söz