İşyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin mevzuata uygun şekilde yürütülebilmesi için iş güvenliği uzmanlarının görevlendirme sürelerinin doğru belirlenmesi gerekir.
İş güvenliği uzmanının aylık çalışma süresi, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısı esas alınarak hesaplanmaktadır.
Bu süreler, işyerinde yürütülmesi gereken iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarının planlanması açısından önemlidir.
Ancak iş güvenliği uzmanının görevi yalnızca belirlenen süre boyunca işyerinde bulunmaktan ibaret değildir. Risk değerlendirmesi çalışmalarına katılım, saha incelemeleri, çalışanların bilgilendirilmesi, uygunsuzlukların tespiti ve işverene rehberlik edilmesi de uzmanlık hizmetlerinin önemli parçalarıdır.
Peki iş güvenliği uzmanı çalışma süresi nasıl hesaplanır? Az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde kaç dakika hizmet verilmesi gerekir?
Bu rehberde çalışma sürelerini, örnek hesaplamaları ve işverenlerin dikkat etmesi gereken hususları açıklıyoruz.
İş Güvenliği Uzmanı Çalışma Süresinin Yasal Dayanağı
İş güvenliği uzmanlarının görevlendirilmesine ilişkin temel düzenlemeler, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik kapsamında yer almaktadır.
İlgili Yönetmeliğin 12. maddesinde iş güvenliği uzmanlarının çalışma süreleri düzenlenmiştir.
Bu kapsamda işverenlerin, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına uygun asgari sürelerde iş güvenliği uzmanı görevlendirmesi gerekir.
İş güvenliği uzmanı çalışma süresi hangi bilgilere göre belirlenir?
Hesaplama yapılırken iki temel bilgi kullanılır:
1. İşyerinin tehlike sınıfı: Az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli olması.
2. Çalışan sayısı: İlgili işyerinde çalışan ve hesaplamada dikkate alınması gereken kişi sayısı.
İşyerinin faaliyet alanı, çalışma düzeni ve mevcut riskleri ise asgari sürenin üzerinde hizmet ihtiyacı bulunup bulunmadığının değerlendirilmesinde önemlidir.
İş Güvenliği Uzmanı Aylık Çalışma Süreleri
İş güvenliği uzmanlarının çalışan başına aylık asgari çalışma süreleri aşağıdaki gibidir:
- Az tehlikeli
- En az10dakika
- Tehlikeli
- En az20dakika
- Çok tehlikeli
- En az40dakika
Bu süreler, ilgili yönetmelikte belirtilen asgari görevlendirme süreleridir.
İşyerinin ihtiyaçları doğrultusunda daha uzun süreli iş güvenliği uzmanlığı hizmeti planlanabilir.
İş Güvenliği Uzmanı Çalışma Süresi Nasıl Hesaplanır?
İş güvenliği uzmanının aylık çalışma süresini hesaplamak için çalışan sayısı, işyerinin tehlike sınıfına karşılık gelen dakika değeriyle çarpılır.
Hesaplama formülü
Aylık çalışma süresi (dakika) = Çalışan sayısı × Tehlike sınıfına göre dakika
Hesaplanan süre 60'a bölünerek saat cinsinden ifade edilebilir.
Çalışan Sayısına Göre Örnek Hesaplama Tablosu
Aşağıdaki tabloda farklı çalışan sayıları için aylık asgari çalışma süreleri gösterilmektedir.
| Çalışan sayısı | Az tehlikeli | Tehlikeli | Çok tehlikeli |
|---|---|---|---|
| 1 çalışan | 10 dk | 20 dk | 40 dk |
| 5 çalışan | 50 dk | 1 sa. 40 dk | 3 sa. 20 dk |
| 10 çalışan | 1 sa. 40 dk | 3 sa. 20 dk | 6 sa. 40 dk |
| 20 çalışan | 3 sa. 20 dk | 6 sa. 40 dk | 13 sa. 20 dk |
| 30 çalışan | 5 saat | 10 saat | 20 saat |
| 50 çalışan | 8 sa. 20 dk | 16 sa. 40 dk 33 sa. 20 dk | |
| 100 çalışan | 16 sa. 40 dk 33 sa. 20 dk 66 sa. 40 dk |
Tablodaki hesaplamalar, çalışan başına aylık asgari süreler esas alınarak hazırlanmıştır.
Tam süreli uzman görevlendirmesi gerektiren çalışan sayısı eşikleri ve ilgili diğer yönetmelik hükümleri ayrıca dikkate alınmalıdır.
Hangi İşyerlerinde Tam Süreli İş Güvenliği Uzmanı Görevlendirilir?
İş güvenliği uzmanı görevlendirmelerinde yalnızca çalışan başına dakika hesabı yapılmaz.
İlgili yönetmelikte belirlenen çalışan sayısı eşiklerine ulaşılması hâlinde tam gün çalışacak en az bir iş güvenliği uzmanı görevlendirilmesi gerekir.
Genel eşikler şöyledir:
| Tehlike sınıfı | Tam süreli uzman görevlendirme eşiği |
|---|---|
| Az tehlikeli | 1.000 ve üzeri çalışan |
| Tehlikeli | 500 ve üzeri çalışan |
Çok tehlikeli 250 ve üzeri çalışan
Bu eşiklere ulaşan işyerlerinde tam süreli görevlendirmeye ilişkin hükümler uygulanır.
Çalışan sayısının daha yüksek olması durumunda ilave uzman görevlendirme yükümlülükleri doğabilir.
Çalışan Sayısı Değişirse İş Güvenliği Uzmanı Süresi Değişir mi?
Evet.
İşyerindeki çalışan sayısının artması veya azalması, gerekli asgari iş güvenliği uzmanı çalışma süresini etkileyebilir.
İşveren ne yapmalıdır?
İşveren, çalışan sayısındaki değişiklikleri hizmet aldığı OSGB veya ilgili İSG profesyonelleriyle paylaşmalı ve gerekli görevlendirme düzenlemelerinin yapılmasını sağlamalıdır.
Birden Fazla SGK Sicili Bulunan İşyerlerinde Süre Nasıl Hesaplanır?
Bir işletmenin farklı şubeleri, üretim tesisleri veya çalışma alanları bulunabilir.
Bu işyerlerinin ayrı SGK sicillerine sahip olması hâlinde görevlendirmeler ilgili işyeri kayıtları üzerinden değerlendirilmelidir.
İş Güvenliği Uzmanının Çalışma Süresi Nasıl Planlanmalıdır?
Yasal asgari çalışma süresinin hesaplanması, hizmet planlamasının ilk aşamasıdır.
Ancak etkili bir iş sağlığı ve güvenliği hizmeti için işyerinin faaliyetleri de değerlendirilmelidir.
Hizmet planlamasında dikkat edilmesi gerekenler
İşyerinin büyüklüğü: Çalışma alanlarının genişliği ve farklı bölümlerin bulunması saha incelemelerinin planlanmasını etkileyebilir.
Faaliyetlerin niteliği: Üretim, bakım, yüksekte çalışma, kimyasal kullanımı ve benzeri faaliyetler farklı düzeylerde takip gerektirebilir.
Vardiya düzeni: Gece ve gündüz vardiyalarındaki çalışma koşulları farklılık gösterebilir.
İş kazası geçmişi: Daha önce meydana gelen olaylar, belirli faaliyetlerin daha yakından takip edilmesini gerektirebilir.
Tespit edilen uygunsuzluklar: Giderilmesi gereken eksikliklerin sayısı ve niteliği hizmet organizasyonunda dikkate alınmalıdır.
Aylık çalışma süresi, ziyaret sayısı anlamına gelir mi?
Hayır.
İş güvenliği uzmanlarının mevzuatta belirlenen çalışma süreleri ile saha ziyaretlerinin sayısı aynı kavram değildir.
Örneğin aylık 8 saat 20 dakika hizmet süresi bulunan bir işyerinde ziyaretlerin nasıl planlanacağı, yürürlükteki mevzuat hükümleri ve işyerinin ihtiyaçları dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
Bu nedenle yalnızca aylık dakika hesabından hareketle bütün işyerleri için aynı ziyaret sıklığının belirlenmesi doğru değildir.
İş Güvenliği Uzmanının Görevleri Nelerdir?
İş güvenliği uzmanının görevleri yalnızca saha ziyaretlerinden oluşmaz.
İlgili yönetmelikte iş güvenliği uzmanlarının görevleri düzenlenmiştir.
Bu görevler genel olarak şu başlıklarda toplanabilir:
Rehberlik
İşverene, işyerindeki iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri konusunda önerilerde bulunulması.
Risk değerlendirmesi
Risk değerlendirmesi çalışmalarına katılım sağlanması ve gerekli kontrol tedbirlerinin belirlenmesine katkıda bulunulması.
Çalışma ortamı gözetimi
İşyerindeki çalışma koşullarının ve güvenlik tedbirlerinin değerlendirilmesi.
Eğitim ve bilgilendirme
Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin planlanmasına ve ilgili bilgilendirme çalışmalarına katkı sağlanması.
Acil durum hazırlıkları
Acil durum planlaması, tahliye organizasyonu ve tatbikat çalışmalarına katılım sağlanması.
Kayıt ve raporlama
İşyerindeki tespitlerin, önerilerin ve ilgili çalışmaların mevzuata uygun şekilde kayıt altına alınması.
İlgili birimlerle iş birliği
İşyeri hekimi, çalışan temsilcileri ve diğer ilgili kişilerle koordinasyon sağlanması.
Bu görevlerin etkin şekilde yürütülebilmesi için işverenin gerekli çalışma koşullarını sağlaması önemlidir.
İş Güvenliği Uzmanı Süresinin Eksik Belirlenmesi Ne Gibi Sorunlara Neden Olabilir?
İş güvenliği uzmanının gerekli asgari sürenin altında görevlendirilmesi, ilgili mevzuat kapsamında uygunsuzluk oluşturabilir.
Bu durum;
- Resmî görevlendirme süreçlerinde eksikliklere,
- İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yetersiz planlanmasına,
- Saha gözetiminin aksamasına,
- Risklerin yeterince takip edilememesine,
- Denetimlerde mevzuata aykırılıkların tespit edilmesine
neden olabilir.
6331 sayılı Kanun kapsamında gerekli görevlendirme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi, ilgili şartların oluşması hâlinde idari yaptırımlara konu olabilir.
Ancak her eksikliğin hukuki sonucu, somut olay ve yürürlükteki mevzuat hükümleri doğrultusunda değerlendirilmelidir.
İşverenin sorumluluğu devam eder mi?
Evet.
6331 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca işverenin dışarıdan uzman kişi veya kuruluşlardan hizmet alması, iş sağlığı ve güvenliği sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Bu nedenle işverenlerin profesyonel görevlendirmelerini ve hizmet sürelerini takip etmesi önemlidir.
İş Güvenliği Uzmanı Çalışma Süresi Hesaplama Aracı
İş güvenliği uzmanının aylık asgari çalışma süresini hesaplamak için işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısının bilinmesi yeterlidir.
Ancak tam süreli görevlendirme eşikleri ve özel görevlendirme koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.
Ay Yıldız Grup web sitesinde yer alan Çalışma Süresi Hesapla aracını kullanarak işyeriniz için gerekli asgari süreyi kolayca hesaplayabilirsiniz.
Hesaplama aracında işyerinizin tehlike sınıfını seçip çalışan sayısını girmeniz yeterlidir.
Sistem, çalışan başına belirlenen asgari süreleri esas alarak aylık toplam çalışma süresini gösterecektir.
Sonuç: Doğru Çalışma Süresi, Etkili İSG Hizmetinin İlk Adımıdır
İş güvenliği uzmanlarının çalışma süreleri, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısı esas alınarak belirlenmektedir.
Az tehlikeli işyerlerinde çalışan başına ayda en az 10 dakika, tehlikeli işyerlerinde 20 dakika ve çok tehlikeli işyerlerinde 40 dakika görevlendirme yapılması gerekir.
Ancak yalnızca matematiksel süre hesabının doğru yapılması, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin etkin şekilde yürütüldüğü anlamına gelmez.
İşyerinin faaliyetleri, mevcut riskleri, çalışma düzeni ve operasyonel ihtiyaçları dikkate alınarak uygun bir hizmet organizasyonu oluşturulmalıdır.
İş güvenliği uzmanlığı hizmetinde önemli olan yalnızca sürenin tamamlanması değil, bu sürenin çalışanların sağlık ve güvenliğini koruyacak şekilde değerlendirilmesidir.
Ay Yıldız Grup olarak işletmelerin tehlike sınıflarına, çalışan sayılarına ve faaliyet alanlarına uygun iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin planlanmasına yönelik profesyonel destek sunuyoruz.
İşyerinizin iş güvenliği uzmanı ihtiyacını belirlemek ve hizmetlerimiz hakkında bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Az tehlikeli işyerlerinde çalışan başına ayda en az 10 dakika, tehlikeli işyerlerinde 20 dakika ve çok tehlikeli işyerlerinde 40 dakika görev yapması gerekir.
Çalışan sayısı, işyerinin tehlike sınıfına karşılık gelen aylık dakika değeriyle çarpılır.
25 × 20 dakika = 500 dakika.
Bu süre aylık 8 saat 20 dakikadır.
Görevlendirme kapsamında yürütülecek hizmetler, ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilmelidir. Aylık süre hesabı, tek başına belirli bir ziyaret sayısı anlamına gelmez.
Evet. Çalışan sayısındaki değişiklikler gerekli asgari görevlendirme süresini etkileyebilir.
İlgili mevzuattaki yetki, çalışma süresi ve görevlendirme koşullarının karşılanması hâlinde birden fazla işyerinde görev yapabilir.
Hayır. İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi için farklı asgari çalışma süreleri düzenlenmiştir.
Hayır. İlgili mevzuat kapsamında gerekli resmî profesyonel görevlendirmelerinin de tamamlanması gerekir.
Dayanak Mevzuat
İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar
İşveren Yükümlülükleri
İşverenlerin İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülükleri Nelerdir?
İş Güvenliği Uzmanı Görevlendirmek Yeterli midir?
İSG-KATİP
İSG-KATİP İşveren Onayı Nasıl Yapılır?
İş Güvenliği Uzmanı ve İşyeri Hekimi Sözleşmeleri Nasıl Onaylanır? Adım Adım Anlatım
İSG-KATİP
İSG-KATİP Sözleşme Onayı Neden Önemlidir?
İş Güvenliği Uzmanı ve İşyeri Hekimi Görevlendirmelerinde İşverenlerin Bilmesi Gerekenler

